Opt-in of opt-out: de twee systemen uitgelegd

21/04/2026

Vanaf 2026 is elke Belgische rijksinwoner die financiële activa verkoopt met winst, in principe meerwaardebelasting verschuldigd. De vraag is niet óf je die belasting betaalt, maar hóe. Daarvoor bestaan twee systemen: opt-in en opt-out.

Bij opt-in houdt je broker automatisch 10% in op elke winstgevende verkoop. Dat bedrag gaat rechtstreeks naar de fiscus. Aan het einde van het jaar bereken je hoeveel je werkelijk verschuldigd was — rekening houdend met je vrijstelling en eventuele verliezen. Heb je te veel betaald? Dan vorder je het verschil terug via je belastingaangifte. Heb je te weinig betaald? Dan betaal je het saldo bij.

Bij opt-out doet je broker niets. Jij bent zelf verantwoordelijk voor het bijhouden van alle transacties, het berekenen van de netto-meerwaarde, en het correct invullen van je belastingaangifte. Dit vereist dat je beschikt over de volledige transactiehistorie bij al je brokers, inclusief de aankoopprijzen die gelden als kostprijs.

Een belangrijk aandachtspunt bij opt-in is het voorfinancieren. Bij elke winstgevende verkoop houdt je broker 10% in — ook als je op jaarbasis nog onder de vrijstelling van €10.000 blijft. Je moet dan wachten tot na het belastingjaar om die inhouding terug te vorderen via je aangifte. Dat kan betekenen dat je maandenlang geld mist dat juridisch gezien van jou is.

Bij meerdere brokers wordt opt-in bovendien technisch problematisch. Elke broker kent enkel zijn eigen transacties. Als je hetzelfde aandeel bij verschillende brokers aanhoudt, kan geen enkele broker het FIFO-principe correct toepassen over al je posities samen. De inhouding per broker kan dan fout zijn — te veel of te weinig.

Opt-out geeft meer controle, maar vraagt discipline. Je moet zelf elk jaar de netto-meerwaarde berekenen en die correct rapporteren. Belastingopaandelen.be helpt daarbij: je laadt je transactiebestanden op van alle brokers en de tool berekent automatisch de correcte meerwaarde per positie, de verschuldigde belasting, en wat je terugvordert indien nodig.

Een mix van opt-in bij de ene broker en opt-out bij een andere broker is mogelijk, maar maakt de aangifte complexer. In dat geval moet je de reeds ingehouden bedragen verrekenen met de zelf berekende totale belasting.

Het systeem dat voor jou geldt, hangt af van je broker en van de keuze die je maakt bij het openen of beheren van je beleggingsrekening. Sommige buitenlandse brokers bieden geen opt-in aan — voor die rekeningen ben je automatisch aangewezen op opt-out.